Konflikti midis Uashingtonit dhe Teheranit nuk ka përfunduar. Të dy palët godasin njëra-tjetrën, ndalen dhe kthehen në kërcënime. Tani, kërcënimi i bombardimeve të reja shtrihet mbi 4 nëntorin, një ditë pas zgjedhjeve të mesmandatit. Sipas mediave amerikane, ka mundësi që Donald Trump të japë urdhrin për sulm ndërsa republikanët dalin nga kutitë e votimit. Fjalët e ministrit të Jashtëm Abbas Araghchi, i cili e quajti letrën e zëvendëspresidentit JD Vance „një hap pozitiv“, nuk janë të mjaftueshme për të qetësuar situatën.
Trump pret që regjimi të përkulet, ndërsa në Teheran qeveriset një pushtet i ndarë, i përqendruar rreth Mojtaba Khameneit, i cili ka mësuar të kundërpërgjigjej. Megjithatë, pas tetë muajsh, cila është situata në terren?
Të dy palët arrijnë në një sfidë të re më të dobësuara. Amerika ka shpenzuar një pjesë të konsiderueshme të raketave interceptuese, Irani nuk kontrollon Ngushticën e Hormuzit, por ruan raketa. Ngushtica, përmes së cilës kalon një e pesta e naftës botërore, është bërë peng i një bllokade të dyfishtë dhe përfundimi i rrethimit amerikan të porteve iraniane mbetet kërkesa e parë e Teheranit.
Në Jemen, Houthit kanë rindezur luftën me Arabinë Saudite dhe kanë drejtuar armët e tyre drejt portës tjetër të naftës bruto: Bab el-Mandeb.
Udhëheqja e teokracisë: Regjim më i ashpër. Lamtumirë „strategjisë së durimit“
Për tetë muaj, Republika Islamike është në luftë dhe drejtohet nga Mojtaba Khamenei, i zgjedhur pas vrasjes së babait të tij, Aliut, në sulmin izraelito-amerikan të 28 shkurtit.
Dje, ajatollahu urdhëroi „një përgjigje të menjëhershme dhe të efektshme, pa kufizime gjeografike“ ndaj çdo sulmi të ri, pasi Uashingtoni i njoftoi vendet e Gjirit për sulme të mundshme në prag të zgjedhjeve të mesmandatit.
Regjimi është më i ashpër dhe më ekstremist. Ahmad Vahidi komandon Pasdaranët, Hossein Taeb milicinë Basij, ndërsa Mohsen Rezaei dhe Saeed Jalili qëndrojnë në krye të Këshillit të Lartë të Sigurisë Kombëtare. Ata e konsiderojnë tradhti çdo lëvizje drejt diplomacisë.
Me „Djallin e Madh“ (Shtetet e Bashkuara) negociojnë kryetari i Parlamentit Bagher Ghalibaf, një pragmatist i zgjuar, dhe ministri i Jashtëm Abbas Araghchi, pjesë e qeverisë „reformiste“ të Masoud Pezeshkianit, një president me pushtet të kufizuar.
Regjimi ka braktisur „strategjinë e durimit“, shtyllën e periudhës së Ali Khameneit, falë të cilës kishte mbijetuar duke pësuar goditje pa u kundërpërgjigjur. Sot Teherani sulmon pa shumë skrupuj vendet e Gjirit, bazat amerikane dhe Hormuzin.
Ngushtica e Hormuzit: Bllokadë e dyfishtë, listë e zezë anijesh
Para luftës, përmes Ngushticës së Hormuzit kalonin rreth njëzet milionë fuçi naftë në ditë, një e pesta e sasisë botërore.
Që atëherë, shifrat ngrihen dhe bien nga java në javë. Në shtator, sipas të dhënave të kompanisë Kpler, flukset e naftës nga Gjiri ishin rikthyer mbi 8 për qind, por më pas, në tetor, një valë sulmesh bëri që ato të binin ndjeshëm, në më pak se tre milionë fuçi brenda një dite të vetme.
Ngushtica është peng i një bllokade të dyfishtë. Nga njëra anë është regjimi, i cili më 4 mars e shpalli të mbyllur dhe më pas krijoi një autoritet që vendos se kush mund të kalojë. Ai lejon tranzitin e anijeve të vendeve miqësore, si Kina dhe India, kërkon pagesën e një tarife kalimi dhe mban një listë të zezë.
Nga ana tjetër janë Shtetet e Bashkuara, të cilat që prej prillit rrethojnë portet iraniane për t'i penguar eksportet e Iranit. Përfundimi i këtij rrethimi është për Teheranin kushti i parë për çdo marrëveshje. Ndërkohë, ka lindur një korridor i fshehtë. Që prej majit, Komanda Qendrore Amerikane drejton gjatë natës anijet që transportojnë mallra përgjatë brigjeve të Omanit, për t'u shpëtuar iranianëve.
Megjithatë, anijet cisternë të naftës goditen dhe Rezaei pohon se Irani sulmon pesë ose gjashtë të tilla çdo natë.
