Isa Halilaj, Zv/President i Sindikatës së Pavarur të Arsimit, kritikon buxhetin e arsimit në Shqipëri, duke thënë se rritja 5% është e pamjaftueshme dhe e destinuar kryesisht për programet after-school.
Arsimi në Shqipëri vazhdon të përballet me një krizë të thellë nënfinancimi, situatë që ka shkaktuar gjithnjë e më shumë pakënaqësi dhe protesta nga ana e studentëve.
Isa Halilaj, Zv/President i Sindikatës së Pavarur të Arsimit, i ftuar në emisionin „Pika mbi “i"" në „Ora News“ të moderuar nga Katerina Hysenllari, deklaroi se buxheti i akorduar për këtë sektor mbetet në nivele kritike, duke renditur Shqipërinë shumë larg standardeve europiane dhe ndërkombëtare.
Sipas tij, rritja rreth 5% e buxhetit është tërësisht e pamjaftueshme. Kjo shifër zhvlerësohet menjëherë nga inflacioni vjetor 3%, duke bërë që shtesa reale të jetë pothuajse e papërfillshme.
Për më tepër, e ashtuquajtura rritje është e destinuar kryesisht për programet „after-school“, përkatësisht zgjatjen e orarit të qëndrimit të fëmijëve në shkolla, duke lënë të zbuluara nevojat e tjera jetike të sistemit arsimor.
Shifrat zyrtare të Ministrisë së Arsimit tregojnë se Shqipëria shpenzon vetëm rreth 3,2% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) për arsimin. Ky nivel është alarmant kur krahasohet me vendet e Bashkimit Europian, të cilat akordojnë mbi 5% të PBB-së. Ndërkohë, Organizata e Kombeve të Bashkuara rekomandon fuqimisht që ky financim të arrijë në 6%, si e vetmja rrugë për të garantuar një edukim cilësor.
Keqfinancimi prek çdo hallkë të sistemit. Arsimi parashkollor konsiderohet si pika më e dobët për shkak të mbingarkesës ekstreme të fëmijëve në kopshte, për të vazhduar me një zinxhir problemesh deri te kërkimi shkencor dhe universitetet. Ky realitet është një nga shkëndijat kryesore që ka nxjerrë studentët në rrugë, të cilët me të drejtë kërkojnë kushte dhe financim dinjitoz.
Në mes të kësaj situate emergjente, një tjetër problem madhor mbetet mungesa e dialogut. Ministria e Arsimit është kritikuar ashpër për moskonsultimin e partnerëve socialë dhe sindikatave gjatë hartimit të buxhetit, pavarësisht kontratave kolektive ekzistuese. Arsimi vazhdon të mos trajtohet si prioritet kombëtar, duke e lënë të ardhmen e institucioneve dhe të rinjve në një pasiguri të plotë.
Isa Halilaj, Zv/President i Sindikatës së Pavarur të Arsimit, deklaroi: "Është e vërtetë që ne vazhdimisht e kemi ngritur problemin e financimit të arsimit dhe vazhdon të jetë i nënfinancuar arsimi. Edhe shifra që jepet aty, duket se është rreth 4,5 miliardë. Ose gabofsha sepse ne në arsim nuk dimë t'i llogarisim këto shuma të mëdhaja. Kemi një rritje afërsisht 5% të buxhetit të arsimit. Është shumë e ulët. Sepse mos harro se gjatë një viti rreth 3% është inflacion. U deklarua që një pjesë e rritjes së buxhetit do të jetë për after-school, do të kemi një zgjatje të qëndrimit të fëmijëve në shkollë. Dhe prandaj, na del sikur nuk kemi diçka të re, nuk kemi një shtesë reale.
U deklarua që një pjesë e kësaj rritjes të buxhetit do të jetë për zgjatjen e orarit të qëndrimit në shkollë të fëmijëve. Shqipëria është shumë larg standardit europian në raport me financimin e arsimit.
Është e deklaruar zyrtarisht nga Ministria e Arsimit që Shqipëria ka rreth 3,2% të GDP-së për buxhetin e arsimit. Në fakt të gjithë anëtarët e Bashkimit Europian e kanë mbi 5%, por kërkesat janë në rritje dhe po kërkohet nga Organizata e Kombeve të Bashkuara që t'i kushtohet rëndësi dhe të shkojnë rreth 6% e GDP-së për buxhetet e arsimit. Dhe motoja kryesore e edukimit ndërkombëtar është rritja e financimit publik.
Shqipëria vazhdon të jetë shumë larg dhe një nga shkaqet e protestës së studentëve është keqfinancimi i arsimit. Arsimi në Shqipëri është i nënfinancuar. Duke filluar nga arsimi parashkollor, i cili për Shqipërinë është hallka më e dobët e arsimit, sepse sot kemi kopshte me një numër shumë të lartë të fëmijëve.
Dhe është hallka më e dobët e arsimit shqiptar dhe deri tek ai universitar dhe kërkimi shkencor. Prandaj, ne faktikisht jemi organizatë, sindikatë nënshkruese e kontratës kolektive, por fatkeqësisht Ministria e Arsimit nuk na ka kërkuar konsultime në hartimin e buxhetit. Dhe ne kemi ngritur në çdo takim që është e domosdoshme që partnerët socialë të jenë pjesë e diskutimeve në ministri për buxhetin e arsimit.
Është një traditë që ne ftohemi nga komisioni parlamentar i edukimit për këtë problem, por vazhdon arsimi të jetë i nënfinancuar dhe të mos jetë prioritet kombëtar. Duke filluar nga financimi dhe problematikat e tjera. Dhe studentët me të drejtë kërkojnë që të ketë një financim të kënaqshëm të arsimit.
PËR MË SHUMË NDIQNI EMISIONIN E PLOTË „PIKA MBI „I““
